Organizacje Project InnerSpace i Future Cleantech Architects opublikowały analizę, która wskazuje 30 klastrów przemysłowych w 11 krajach UE, także w Polsce, jako pierwsze kandydatki do przejścia na ciepło z geotermii. Według autorów mogłoby to ograniczyć wydatki na paliwa o ponad 850 mln euro rocznie i zmniejszyć emisje CO₂ o 4,3 mln ton.
Co pokazuje analiza
Raport „Unlocking Europe’s Geothermal Industrial Heat Potential” ocenia potencjał geotermalny we wszystkich państwach Unii Europejskiej. Z tej puli wybrano 30 skupisk zakładów przemysłowych, które najlepiej nadają się do zamiany paliw kopalnych na ciepło z głębokich odwiertów. Leżą w Austrii, Belgii, Bułgarii, Francji, Niemczech, na Węgrzech, we Włoszech, w Holandii, w Polsce, na Słowacji i w Hiszpanii.
To dopiero początek. Autorzy wskazali też szerszą grupę 152 klastrów, które mogłyby pójść tą samą drogą. Według nich każdy kraj UE ma jakiś potencjał w zakresie geotermalnego ciepła dla przemysłu.
Dlaczego akurat ciepło przemysłowe
Gaz ziemny dostarcza mniej więcej połowę ciepła wykorzystywanego w europejskim przemyśle, a Unia importuje około 90% zużywanego gazu. Tymczasem pod ziemią w UE ma się znajdować około 18 000 gigawatów mocy cieplnej w temperaturze co najmniej 100°C. Taka temperatura wystarcza do wielu procesów, między innymi gotowania, suszenia, destylacji i sterylizacji.
Autorzy przypominają o skoku cen gazu w 2022 roku. Produkcja w energochłonnych branżach w Niemczech spadła wtedy o około 20%. Ciepło z krajowych odwiertów byłoby stabilne, dostępne przez całą dobę i mniej wrażliwe na wahania cen oraz przerwy w dostawach.
– Geotermię kojarzy się zwykle z prądem, ale jej zastosowania w cieple przemysłowym to wielka szansa, która leży na wyciągnięcie ręki – mówi Drew Nelson, wiceprezes ds. strategii w Project InnerSpace.
Czego domagają się autorzy
Raport zawiera propozycje działań publicznych, podzielone na trzy grupy:
- Pierwsze projekty: uznanie geotermii przemysłowej za priorytet, łączenie zapotrzebowania na ciepło w klastry i wyznaczenie wiarygodnego operatora dla każdego z nich.
- Mniejsze ryzyko i dostęp do kapitału: ograniczenie ryzyka przy pierwszych odwiertach, dostosowanie ścieżek Funduszu Innowacji do pionierskich projektów oraz uczynienie klastrów możliwymi do sfinansowania.
- Warunki do skalowania: szybsze procedury pozwoleniowe, zabezpieczenie praw do wykorzystania zasobów, lepsze dane o podłożu i ograniczanie ryzyka sejsmicznego.
Zdaniem autorów miejscem na zebranie tych środków jest zapowiadana unijna Strategia i Plan Działania dla geotermii. Państwa członkowskie mogłyby też opisać rolę geotermii w swoich krajowych planach energii i klimatu. Dr Marlène Siméon z Future Cleantech Architects zwraca uwagę, że geotermia nowej generacji jest w Europie na wczesnym etapie komercjalizacji, a polityka publiczna może pomóc jej wyjść z laboratorium na rynek, jak kiedyś w przypadku słońca i wiatru.
Co to oznacza dla Polski
Polska jest jednym z 11 krajów, w których wskazano priorytetowe klastry. Z udostępnionych informacji nie wynika jednak, które to lokalizacje, więc o szczegóły trzeba będzie zajrzeć do pełnego raportu. U nas geotermia kojarzy się dotąd głównie z ciepłownictwem, a ciepło dla zakładów przemysłowych to wciąż mało znany kierunek.
Dla zwykłego odbiorcy to na razie perspektywa, a nie zmiana, którą odczuje w rachunkach. Raport przygotowały organizacje non-profit, a podane kwoty i ilości to ich szacunki, nie decyzje inwestycyjne. Jeśli jednak część projektów powstanie, może to obniżyć koszty energii w przemyśle i uzależnienie od importowanego gazu. Ważne będą przy tym unijne instrumenty wsparcia, o których mowa w raporcie, na przykład Fundusz Innowacji.
Źródło: PR Newswire – „New Analysis Identifies 30 European Industrial Clusters as Top Candidates for Geothermal Heat Conversion”
